هليكوباكترپيلوري باسيل گرم منفي، ميكروآئروفيليك (باكتري هايي كه اكسيژن را به عنوان گيرنده نهايي الكترون نياز دارند و در شرايط بي هوازي به مقدار خيلي كمي رشد مي كنند.) و مارپيچي بوده و با داشتن چند تاژك در يك قطب حركت فعالي دارد.

پاتوژنز و يافته هاي كلينيكي:

هليكوباكتر پيلوري به عنوان عامل بعضي از فرم هاي مشخص گاستريت مزمن شناخته شده است. بين اين باكتري با زخم معده، زخم اثني عشر، التهاب معده و سرطان معده نيز ارتباطي وجود دارد. اين باكتري در لايه عمقي موكوس پوشاننده سلول هاي اپي تليال (PH:6-7) و در بين لايه موكوسي و سلول هاي اپي تليال معدي رشد مي كند و تشكيل كلوني مي دهد ولي به مخاط تهاجم نمي كند.

اندوسكوپي ممكن است تغييرات اندكي را نشان دهد و يا ممكن است طبيعي باشد. تغييرات هيستولوژيك با كشت مثبت هليكوباكتر پيلوري انطباق دارد و شدت تغييرات بافتي در كل، با تعداد ارگانيزم ها هماهنگي نشان مي دهد.

هليكوباكتر پيلوري پروتئازي توليد مي كند كهPH  مخاط معده را تعديل مي كند و از انتشار بيشتر اسيد در مخاط جلوگيري مي كند و با اين عمل باعث تنظيم PH  براي رشد خود مي شود.

   اين ارگانيزم، آنزيم اوره آز فعال قوي توليد كرده و از تجزيه اوره، آمونياك و گازكربنيك حاصل   مي شود و آمونياك توليد شده به طور مستقيم به سلول ها آسيب مي رساند و همچنين توكسين ها و ليپوپلي ساكاريد توليد شده توسط اين باكتري،   مي تواند به سلول هاي مخاطي آسيب برساند.

تشخيص آزمايشگاهي:

الف ـ نمونه: نمونه هاي حاصل از بيوپسي معده را مي توان براي آزمايش بافتي يا خُرد شده آن را در سرم فيزيولوژي جهت كشت بكار برد. خون به منظور تعيين ميزان آنتي بادي برداشت مي شود.

ب ـ تهيه اسمير: التهاب معده و عفونت با هليكو باكترپيلوري را مي توان با برداشت نمونه از بافت شناسايي كرد. بدين ترتيب كه بيوپسي از معده تهيه كرده و با رنگ آميزي معمولي مي توان التهاب معده را مشخص كرد و رنگ آميزي با گيمسا يا نقره معمولاً ارگانيزم هاي مارپيچي را

نشان مي دهد.

پ ـ كشت : در كشت بيوپسي هاي معده، اين ارگانيزم ها رشد مي كنند ولي كشت ترشحات معده معمولاً منفي خواهد بود. اين باكتري ها در مدت   6 –3 روز در دماي 37 درجه سانتي گراد و در شرايط ميكروآئروفيليك رشد و كلوني هاي شفافي با قطر حدود 2-1 میلیمتر ايجاد مي كنند.

ت- آنتي بادي: چندين آزمايش براي مشاهده آنتي بادي هاي اختصاصي در سرم وجود دارد.  آنتي بادي ها حتي بعد از ريشه كن شدن       هليكو باكتر پيلوري در بدن باقي مي مانند و نقش تست هاي آنتي بادي در تشخيص عفونت فعال يا بعد از درمان محدود است.

تست Anti H.pylori با استفاده از نوارهاي مخصوص و با روش كروماتوگرافي برروي سرم بيمار انجام مي گيرد.

ث ـ تست هاي اختصاصي : ماده بيوپسي حاصل از التهاب معده را مي توان درون محيط كشت اوره همراه با معرف فنول قرار داد. اگر  هليكو باكتر پيلوري موجود باشد، اوره آز به سرعت اوره را تجزيه كرده و با تغيير PH ، تغيير رنگ در محيط كشت ظاهر مي گردد.

    در بدن نيز مي توان فعاليت اوره آز را بررسي كرد. بدين ترتيب كه اوره نشان دار شده با كربن 13يا كربن14 به بيمار خورانده مي شود. چنانچه  هليكو باكترپيلوري وجود داشته باشد، فعاليت اوره آز موجب توليد گاز كربنيك نشان دار مي گردد كه مي توان در تنفس بيمار مشاهده نمود.

درمان:

 درمان با سه دارو شامل مترونيدازول و بيسموت ساب ساليسيلات به همراه  آموكسي سيلين (يا تتراسايكلين) به مدت 14 روز، معمولاً عفونت با هليكو باكتر پيلوري را در70 تا 95 درصد از بيماران ريشه كن مي كند.